مجله آموزشی اطلاع رسانی دایومگ

logo
آیکون استخر پلاس

استخر پلاس

Search

میگرن و سایر سردرد ها

فهرست مطالب

دسته بندی : >

میگرن (Migraine) واژه ای به معنی «همی کرانیون» (مرکب از همی؛ hemi به معنی «نیمه» و «کرانیون؛ Kranion»» به معنی «جمجمه» است).

میگرن، نوعی سردرد شدید است که می تواند تأثیر قابل ملاحظه ای بر زندگی روزمره فرد اعمال نماید. ۱۷٪ از افراد مؤنث و ۶٪ از افراد مذکر مبتلا به میگرن هستند؛ (البته این آمار تا حدودی متغیر است). حملات میگرن از ۴ تا ۷۲ ساعت طول می کشند و معمولاً در بین حملات، علایمی وجود ندارد.

سردرد میگرن حداقل دارای ۲ مورد از ۴ ویژگی زیر است:

  • یک طرفه است.
  • ضربان دار است.
  • متوسط تا شدید است.
  • با فعالیت های معمولی تشدید می شود

علایم همراه عبارتند از:

  • ترس از نور (حساسیت زیاد نسبت به نور) «فتوفوبیا»
  • ترس از صدا (حساسیت زیاد نسبت به سروصدا) «فونوفوبی»
  • تهوع و استفراغ
  1. میگرن ممکن است به صورت «کلاسیک» که به آن «میگرن همرا با پیش درآمد یا میگرن همراه با ارا» Aura) هم گفته می شود و یا به شکل میگرن شایع» (میگرن بدون پیش درآمد) باشد و یا به صورت ترکیبی از هر دو نوع دیده شود. تقریباً ۷۰% افراد مبتلا به میگرن کلاسیک دچار میگرن شایع هم می شوند.
  2. حدود ۱ افراد مبتلا به میگرن دارای حملات پیش درآمد هستند ولی دچار سردرد نمی شوند.
  3. ممکن است گاهی یک نیمه ی سر و در حمله ی دیگر، نیمه ی دیگر سر دچار درد شود. همچنین شدت سردرد متغیر است و ممکن است از سردرد مبهم و آزار دهنده تا سر درد کوبنده و غیر قابل تحمل تفاوت نماید.
  4. تهوع در اکثر سردردها میگرنی وجود دارد و حدود ۲۵٪ بیماران دچار استفراغ می شوند. اسهال در تعداد کمی از افراد مبتلا حدود ۱۰٪ افراد مبتلا به میگرن در ساعت قبل از شروع سردرد دچار علایم «پیش درآمد» (ارا ؛ Aura) می شوند که غالباً شامل تغییرات بینایی، مانند مشاهده خطوط زیگزاگ یا اسکوتوم (هاله) در جلوی چشم است ولی انواعی از نشانه های دیگر نیز ممکن است موجود باشند. این نشانه ها عبارتند از: گیجی، کرختی و «سالاد کلمات» (به کار بردن مخلوطی از کلمات).به میگرن وجود دارد.
  5. حدود ۴۰ درصد بیماران از علایم پیش درآمد مبهم تری شکایت دارند که ممکن است بیشتر طول بکشند، در یک یا دو روز قبل از حمله ممکن است علایم اولیه (پرودرومال ؛ Prodromal) مانند عطش شدید و خستگی، خمیازه، سفتی، گردن، حساسیت به نور و صدا تحریک پذیری و تمایل به خوردن غذاهای شیرین وجود داشته باشند. چنانچه در این مرحله از درمان های ساده استفاده شود ممکن است حمله میگرن روی ندهد.

عوامل برانگیزاننده میگرن

خستگی، هیجان و استرس (مانند عصبانیت) گرسنگی (کاهش قند خون)، کشیدن سیگار، بوهای قوی (مثل بوی عطر یا رنگ)، خواب خیلی زیاد / یا خیلی کم، تغییرات آب و هوا و نورهای شدید و جرقه زننده همگی از عوامل محیطی برانگیزاننده میگرن. هستند برخی از پزشکان نحوه زندگی، اضطراب، نگرانی، هیجان و افسردگی را از عوامل برانگیزاننده میگرن نمی دانند.

درمان جایگزین هورمونی (Hormone replacement therapy, RT)، قاعدگی، قرصهای ضد بارداری، خوراکی، حاملگی.

خستگی چشم ضربه سر،  ورزش نامنظم / یا ورزش نکردن.

الکل (به ویژه شراب قرمز)، شیرین کننده های مصنوعی، کافئین، شکلات، لبنیات، ترشیجات، میوه ها، پنیر عمل آوری شده، مونوسدیم گلوتامات، نیتراتها (مثلا نیترات موجود در گوشت نمک سود)، شکر، سولفیت ها، سبزیجات و مخمر. البته گروهی کافئین را که اثر تنگ کنندگی عروق خونی دارد نه تنها برانگیزاننده میگرن نمی دانند بلکه اعتقاد دارند ممکن است موجب بهبود میگرن شود.

عوامل برانگیزاننده میگرن

درمان میگرن

عوامل برانگیزانده سردردهای میگرنی خود را بشناسید برای این کار موارد زیر را یادداشت کنید

  • زمان بروز سردرد ها
  • شدت سر درد
  • علایم اضافی
  • پیش از شروع سر درد چه چیزی خورده اید
  • وضعیت خواب
  • سیکل های قاعدگی
  • هر عامل احتمالی دیگر

حتی در صورت موجود نبودن عامل برانگیزاننده مشخص، سعی کنید برنامه ورزشی منظم و خواب مرتبی داشته باشید و سیگار نکشید.

از خوردن کافئین (مثلاً از طریق قهوه یا چای) و الکل خوداری کنید.

در بعضی از بیماران بیوفیدبک و خود هیپنوتیزم موثر است و تعداد حملات میگرن را کاهش می دهد.

از بعضی از دارو ها در زمان بروز اولین نشانه حمله میگرنی که به زودی فرا می رسد استفاده می شود. در میگرن همراه با اُرا، زمان مصرف این دارو ها، به طور معمول، وقتی است که اختلالات بینایی ایجاد می شوند. این دارو ها به طور موثر حمله میگرن را متوقف می کنند و از پیشرفت سایر نشانه های میگرن پیشگیری می نمایند یا شدت حمله را کاهش می دهند. بسیاری از این دارو ها موجب تنگی رگ های خونی می شوند و نمیتوان آن ها را در مواردی که احتمال حمله قلبی یا بعضی اختلالات دیگر وجود دارد تجویز نمود.

این دارو ها عبارتنداز:

  • ترکیبات ارگوتامین (مثل 45 –DHE)
  • دارو های  همسان (آگونیست ؛ Agonist) سروتونین/ تریپتان، ها مثل سوما تریپتان
  • ایزومتپتن (Isometheptene)
  • این دارو ها به شکلهای مختلف از جمله اسپری بینی یا آمپول در دسترس قرار دارند.

دارو هایی که برای درمان علایم میگرن به کار می روند و به صورت منفرد یا همراه با داروهای دیگر تجویز می شوند می توانند  درد، تهوع یا ناراحتی روانی ناشی از میگرن را کاهش دهند. داروهای این گروه عبارتند از:

  • دارو های ضد استفراغ مانند پروکلرپرازین
  • دارو های تسکین دهنده مثل بوتالبیتال
  • دارو های ضد التهاب غیر استروییدی مثل ایبوپروفن
  • استامینوفن
  • مسکن های مخدر مثل مپریدین

سایر سردرد ها

کمتر کسی است که در طول عمر خود دچار سردرد نشده باشد. 90 درصد از افراد حداقل یکبار در سال دچار سردرد می شوند. سر درد شدید و نا توان کننده حداقل در ۴۰ درصد افراد در سال روی میدهد. معمولاً سردرد نشانه ای خوش خیم است ولی گاهی از وجود بیماری خطیری مانند تومور مغزی خونریزی ،مغزی مننژیت و سایر موارد حکایت دارد.

حدود ۵ درصد از بیماران مبتلا به سردرد مراجعه کننده به مراکز اورژانس دچار اختلال عصبی زمینه ای جدی هستند و به این دلیل تشخیص سریع و دقیق سردرد الزامی است.

سردرد عبارت است از احساس درد یا ناراحتی در سر، پوست سر یا گردن.

در اکثر افراد با ایجاد تغییر در نحوه زندگی، یاد گرفتن راه های آرام سازی و گاهی با مصرف دارو، سردرد بهبود می یابد.

اکثر سردردها، عملکردی هستند و به علت ناراحتی های زودگذر ایجاد می شوند و به اختلال عضوی مغز ارتباط ندارند. معمولاً سردرد هشدار می دهد که اشکالی در قسمتی از بدن وجود دارد. اغلب سردردها از تحریک انتهاهای ناحیه شانه، گردن و عضلات صاف اطراف رگ های خونی تغذیه کننده این نواحی منشأ می گیرند.

انواع سردرد ها

سردردهای فشارنده نوار مانند، سردردهای مبهم، عمقی، پایدار، فرورونده، کوتاه، واضح (تیز). دردهای واضح سر که اغلب در چند کانون احساس می شوند و به آنها دردهای «شبیه یخ شکن» هم گفته می شود معمولاً خوش خیم هستند. کیفیت ضربانی و سفت شدن عضلات اطراف سر، گردن و کمربند شانه از موارد شایع و غیر اختصاصی توام با سردردهای میگرنی هستند.

اطلاعات مربوط به محل سردرد می تواند آگاهی دهنده. باشد اگر منشأ سردرد در خارج از جمجمه باشد. ارتباط آن با محل درد کاملا ارزشمند است. مثلا التهاب شریان خارج جمجمه ای موجب درد و حساسیت شدید محدود به محل همان شریان می شود درد ناشی از بیماری های سینوسها، دندان ها، چشم و مهره های بالایی گردن به شکل منطقه ای منتشر می شود درد اختلالات داخل حفره پشتی جمجمه معمولاً در ناحیه گردن و پشت سر و درد ضایعات بالای چادرینه مغز در ناحیه پیشانی – گیجگاهی احساس می شود.

پاره شدن آنوریسم (aneurysm) سرخرگ مغزی موجب بروز دردی می شود که به طور فوری و رعد آسا به اوج میرسد، در حالی که آنوریسم های پاره نشده با شیوع کمتری حضور خود را به این نحو اعلام می کنند. (آنوریسم به ساک تشکیل شده در اثر اتساع موضعی دیواره یک سرخرگ یا سیاهرگ مثل سرخرگ یا سیاهرگ قلب یا مغز می شود).

حملات سردرد خوشه ای (کلاستر) در عرض ۳ تا ۵ دقیقه به حداکثر شدت می رسند و حدود ۴۵ دقیقه در این حد باقی می مانند و سپس به تدریج کاهش پیدا می کنند. حملات میگرن در عرض چند ساعت ایجاد می شوند؛ چندین ساعت تا چند روز باقی می مانند و به طور مشخص با خوابیدن تسکین می یابند.

ایجاد اختلال خواب و سردردهای اوایل صبح که در طول روز بهبود مییابند ممکن است ناشی از تومورهای مغزی یا سایر اختلال هایی باشد که موجب افزایش فشار داخل جمجمه می شوند.

باید درد صورت را از سر درد افتراق داد. درد عصبی ناشی از عصب سه قلو و با شیوع کمتر، درد عصبی ناشی از عصب زبانی حلقی از علل شایع درد صورت هستند معمولاً این دردهای عصبی به صورت حمله ای و دوره ای به شکل برق آسا و شبیه برق گرفتگی مشخص می شوند. شایع ترین علت درد صورت، درد دندان است و در اثر محرک هایی مانند گرما، سرما یا خوردن غذا های شیرین روی می دهند.

بروز درد صورت در هنگام جویدن احتمال درد عصبی ناشی از عصب سه قلو، یا اختلال عملکرد مفصل فک پایین استخوان گیجگاه را مطرح می کند، در حالی که ایجاد درد به دنبال بلع و چشیدن غذا، نشان دهنده وجود درد عصبی ناشی از عصب زبانی حلقی است. درد همراه با بلع در بیماران مبتلا به درد سرخرگ کاروتید (سرخرگ اصلی که ضربان آن در ناحیه گردن حس می شود) شایع است. این درد که به «کاروتیدینیا» معروف است به دلیل تماس شریان ملتهب کاروتید با مری در حین بلع، ایجاد می شود.

منبع:کتاب دایرة المعارف پزشکی برای همه

امیر مطلوبی

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود
5 2 رای ها
امتیازدهی به مقاله
guest
2 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
علیرضا
علیرضا
8 ماه قبل

مطلب مفیدی بود ممنون مخصوصا بخش درمان میگرن

daniel zakariaei
daniel zakariaei
مدیر
پاسخ به  علیرضا
3 ماه قبل

وقت بخیر
خوشحالیم از اینکه مطلب برای شما مفید بوده
زمان کاربران عزیز برای ما بسیار ارزشمند هست از این رو، تمام تلاش تیم دایومگ بر این هست که کلیه مطالب علمی، قابل اتکا، کاربردی و معتبر باشه
نظرات شما عزیزان راهنمای خلق اثرات معتبر برای ادامه این مسیر هست
خوشحالیم که در کنار ما هستید

گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
2
0
با لایک و کامنت از این مقاله حمایت کنیدx

در خـبـرنـامـه ما عضو شوید

برای دریافت آخرین رویداد ها ایمیل خود را وارد نمایید.