مجله آموزشی اطلاع رسانی دایومگ

logo
آیکون استخر پلاس

استخر پلاس

Search
تاریخچه-شنا-از-ایران-باستان-تا-دوران-معاصر

تاریخچه شنا از ایران باستان تا دوران معاصر

فهرست مطالب

دسته بندی : >

شنا کردن عبارت است از حرکات معین و منظم دست ها، پاها و به طور کلی بدن که امکان پیشروی موجودات زنده در آب را ممکن می سازد. انجام هر نوع حرکتی موجب پیشروی بدن در آب نخواهد شد و به همین علت است که گفته می شود «حرکاتی معین و منظم». با گذشت زمان نحوه حرکات دست و پای انسان در آب تغییر نمود و همواره سعی گردید که بتواند سریع تر و راحت تر در آب پیشروی کند و به همین علت شکل ظاهری شنا کردن نیز تغییر کرد و شناهای مختلفی به وجود آمد که شش نوع از رایج ترین آن عبارتند از: شنای سینه (کرال سینه)، شنای پشت (کرال پشتشنای قورباغه، شنای پروانه، شنای پشت مقدماتی و شنای پهلو. چهار شنای اول رسمی است و دارای مسابقات مختلفی می باشد و دو شنای دیگر در نجات غریق مورد استفاده قرار می گیرد. برای اطلاع از چگونگی تغییر در حرکات، لازم است تاریخچه شنا را مورد مطالعه قرار دهیم.

تاریخچه شنا

تاریخچه شنا را باید در دو دوره قدیم و جدید مورد مطالعه قرار داد. دوران قدیم از دوران باستان تا قبل از قرن شانزدهم است. دانشمندان اعتقاد دارند که به احتمال زیاد انسان ها شنا کردن را از حیوانات تقلید کرده و آموخته اند. ساختار طبیعی بدن انسان به گونه ای است که قابلیت شناوری بر روی آب را به طور کامل ندارد؛ اما زمانی که انسان دست ها و پاها را به درستی حرکت می دهد و در آب پیشروی می کند، از فرو رفتن به عمق آب جلوگیری می نماید. دقیقاً معلوم نیست که انسان ها از چه زمانی وارد آب شده و به شنا کردن پرداخته اند. نقوش حجاری شده شناگری بر روی سنگ، نشان از قدمت 2500 ساله قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) را دارد.

تاریخچه شنا

آثار باقی مانده از دوران باستان نشان دهنده این است که انواع گوناگونی از شنا کردن وجود داشته است که شنای پهلو، شنای قورباغه و شنای سگی از آن جمله می باشد.برای انسان یادگیری شنا و قدرت شناور شدن در آب در واقع بخشی از اقدامات او در جهت بقا و زیستن بوده است. علاوه بر این در بعضی از اقوام و دوران اعتقادات مردم نیز مسبب یادگیری شنا می شده است. برای مردم دوران باستان به خاک سپردن بدن پس از مرگ اهمیت زیادی داشته است و از این رو از غرق شدن در آب بسیار هراسناک بودند و این احساس ترس از غرق شدن و محرومیت از تدفین، آنها را به یادگیری شنا و جلوگیری از غرق شدن وا می داشت. عامل دیگری که در یادگیری شنا اهمیت داشت، جنبه نظامی آن بود. سربازان ناگزیر می شدند که در مواقع لازم قادر باشند در آب شنا نموده و خود را نجات دهند.

آثار و علایم باقی مانده از آشوری های دوران باستان که در موزه بریتانیا نگهداری شده است نشان می دهد که در روزگاران  باستان مردم با شنای قورباغه آشنا بوده اند. نمونه دیگری از شواهد این است که آشور بانیپال در یک نقاشی فرار سه نفر را ترسیم نموده که در رودخانه و جریان آب بر روی مشکهایی روی پر باد در حال فرار از دست آشوری ها هستند و با حرکت دست ها و پاهایشان شنا هایی مانند قورباغه و پهلو انجام میدهند. شواهد دیگری نشانگر آن است ست که برای طبقات مرفه و بالای جامعه کلاس های ورزشی پیش بینی شده است. و علاوه بر تیراندازی با کمان، به آنان نیز آموزش داده می شده است. در کتاب تاریخ تربیت بدنی نوشته شده است «برای قم اسپارت شنا یک ورزش محبوب و مورد علاقه بوده است

برای رومی ها نیز ورزش شنا با اهمیت بوده است رومیها جنگجو بودند ودر برنامه های تمرینات رزمی جنگی آن‌ها شنا کردن، پریدن، پرتاب نیزه و شمشیر بازی گنجانده شده بود و در برنامه‌های تفریحی نیز شنا کردن و رشته های دیگر مثل شکار، ماهیگیری، قایقرانی، دویدن و بازی‌های دیگر وجود داشته است.در مصر باستان آموزش شنا وجود داشته ولی گویا فقط خاص طبقه درباریان بوده است. آموزش شنا، توسط برده هایی صورت می گرفته است که از نظر موقعیت فردی و حقوقی با دیگر برده ها تفاوت داشتند. در یونان باستان نیز به شنا اهمیت زیادی داده می شد و آن را جزء تعلیمات عمومی گنجانده، ندانستن آن را گناه می دانستند.

شنا در دوران جدید

در سال  ۱۵۳۸ معلم زبانیک معلم زبان در آلمان به نام میکلاوین من پروفسور دانشگاه این گلداشتارت بود و اولین کتاب را در باره شنا نوشت و پس از آن یک فرانسوی کتابی را به نام « هنر شنا» به رشته تحریر درآورد و در آن آشنایی شبیه قورباغه اشاره نمود. این دو کتاب قدیمی ترین کتب موجود درباره شنا هستند. اولین مسابقات ورزش شنا راه انگلیسی‌ها در اوایل قرن چهاردهم در شهر لندن برگزار کردند. مسابقات رسمی در ۱۸۳۷ در لندن برگزار شد. در آن زمان شهر لندن تنها دارای شش استخر شنا بود. در 1810 لُرد بایرون شاعر انگلیسی تنگه داردانل را با شنا پیمود. در 1860 برنامه شخصی به نام جیمز تروجن که به آمریکای جنوبی سفر کرده بود با نوعی شنا در آنجا آشنا شد و در برگشت به انگلستان شروع به آموزش این شنا کرد. در این شنا پا ها شبیه پای شنا های پهلو و قورباغه بود و دست ها به طور متناوب از آب بیرون آمده، داخل آب می گردید.( یعنی حالتی شبیه به حرکت دست در شنای سینه داشت) 

با تغییر در نحوه اجرای حرکت های دست، پا و بدن سرعت حرکت بدن در آب افزایش یافت و رکورد های شنا رو به بهبود نهاد. در سال ۱۸۷۱ شخصی به نام گول مسافت 100 یارد ( حدود 80 متر) را در یک دقیقه و پانزده ثانیه با شنای پهلو طی کرد و پس از 20 سال یعنی در 1891 شناگر دیگری این فاصله را در یک دقیقه و دو ثانیه طی نمود و بالاخره در 1901 یعنی 10 سال بعد شناگری به نام لین این مسافت را در یک دقیقه به اتمام رساند. در سال 1900شناگر استرالیایی به نام ریچارد کاویل به تقلید از بومیان سیاه پوست جزایر سلیمان نوعی شنا را که در آن ضربات پا پی در پی بر آب می خورد انجام داد و حالت شنای او شبیه به خزیدن در روی آب بود و درواقع از همان موقع شنای کرال سینه متولد شد. کلمه کرال «crawl» به معنای خزیدن است و چون در شنای کرال سینه بدن حالتی شبیه به خزیدن داشت این لغت استعمال گردید. شنای سینه یا همان کرال سینه شکل تکامل یافته همان شناست که به مرور زمان با تغییر در ضربات پا و هماهنگ تر شدن حرکات دستها و پاها به کمال رسیده است.

شنا از ایران باستان تا دوران معاصر

در کتب تاریخی نوشته شده است که آب بازی و شناگری در ایران باستان محدود به عبور از رودخانه ها و آب تنی بوده است. در زمان هخامنشیان نیروی دریایی وجود داشته و دارای سفاینی بوده است. در کتب مربوط به تاریخ تربیت بدنی نیز اشاره شده است که در ایران قدیم شناوری جزء مواد آموزشی بوده است.

لغت قدیم اوستایی برای شنا «sna» بوده و زبان های آریایی نیز نزدیک به همان معنی است و ریشه کلمه می نمایاند که در ابتدا مربوط به شستشو بوده است. کلمه اشتقاقی شنا از زبان سانسکریت متضمن معنی وظیفه مذهبی است و در میان ایرانیان قدیم نیز شستشو بدن وظیفه مذهبی بوده است. شنا یکی از امور تعلیمی اطفال بود که در مرحله سوم تحصیلی آن را می آموختند. منظور های تعلیم شنا دو قسمت بوده است. بخشی جنبه پاکیزگی و مذهبی و بخش دیگر منظور علمی و جنگی داشته است. منظور اول از آموختن شنا پاکیزگی و و شستشو بوده که در آیین زردتشتی فرضیه محسوب می شده است و چون در زمان های قدیم رود خانه هایی را که متصل به آبادیها بوده برای شستشو بکار می برده اند. آموختن شنا در ضمن آموزش اطفال لازم بوده است. منظور دوم از آموختن شنا همانا جنبه عملی آن و بهره مندی از منافع آن در حیات عادی و هنگام جنگ بوده است. پس از آنکه جوانان ایرانی در شناوری مسلط می شدند ایشان را می آموختند که با تمام اسلحه از رود خانه عبور نمایند، بدون اینکه جامه و اسلحه آنها تر شود یا آسیبی به آن برسد، معلوم است که به این ورزش بدیده پیش بینی برای هنگام ناگزیری در کارزار بوده و برای انجام آن باید نوجوانان و حنگجویان مهارتی بسزا در شناوری حاصل نمایند. مورد های بکار بردن اینگونه ورزش ها نه تنها در هنگام جنگ بلکه در زمان صلح و زندگانی عادی نیز زیاد بوده است.

نوع دیگر عبور از رود خانه در حال سواری بوده است. درباره عبور رستم و کیخسرو و قهرمانان دیگر ایران باستان از میان رودخانه ها در شاهنامه مطالبی ذکر شده است. این نوع تربیت هنوز هم در میان افراد ایلات ایران معمول است.

به طور کلی می توان گفت با توجه به وضعیت جغرافیایی کشور ما و کمبود آب بر اثر بارش ناچیز باران و برف، شنا کردن توسعه لازم را نداشته است. در دوران قاجاریه حوضهای بزرگی در حمامها وجود داشته که آنها را چال حوض می گفتند. طول آنها 10 و عرض آنها 6 تا 7 متر بوده است و عمقی در حد 1 تا 2 متر داشته اند. در جاهایی که این چال حوضها وجود داشت تقریباً 9 ماه از سال آب تنی رایج بود و فقط سه ماه زمستان چال حوض و شناگری و آب بازی در آن تعطیل می شد و آن هم به واسطه این بود که آب گرم خزینه سرد نشود یا فقط حمام سرد نگردد. مجاورت چال حوض سرد با هوای گرم حمام و خزانه گرم آن را همیشه معتدل نگاه می داشت و مردم اغلب فصول در آن به شنا می پرداختند. کوچکتر ها تحت تعلیم بزرگتر ها در قسمت نزدیک به غرفه ها شنا یاد می گرفتند و از روی تیر ها یا بالای سکو ها شیجه می رفتند. برای نشان دادن استقامت در شنا چندین بار به دور چله حوض شنا می کردند و قدرت شناگر را معلوم می کردند.

اردو های ورزشی از 1314 در منظریه تهران تشکیل گردید. شنا و نجات غریق نیز از جمله ورزش های این اردو ها بود. از همان زمان مسابقات در کشور شکل گرفت. بعد ها برگزاری مسابقات قهرمانی کشور و آموزشگاه ها جزء فعالیت های هرساله تشکیلات ورزش کشور شد. در سال 1951 تیم شنا و شیرجه کشور در مسابقات آسیایی شرکت نمودو توسعه ورزش شنا در مدت زمانی نسبتاً طولانی صورت گرفت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی گسترش شنا در بین مردم سرعت گرفت. استخر های زیادی ساخته شد و بسیاری از والدین به دلیل پی بردن به اهمیت ورزش شنا فرزندانشان را برای یادگیری آن، در استخر ها ثبت نام کردند. 65.5 درصد استخر های شنای موجود تهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ساخته شدو تعداد استخر های شنا در کشور روز به روز بیشتر می شود و نشان از استقبال مردم و علاقه مندی آنان به شنا دارد.

شنا از دیدگاه رزمی و نظامی

بررسی تاریخچه شنا نشان می دهد که از دوران باستان شنا جزء برنامه های آموزشی و رزمی نیرو های نظامی بوده است. آشوری ها شنا کردن را هنری از جنگجویی می شناختند. برای سربازان شنا کردن جزء واجبات بود و در تمام قشون شنا کردن آموزش داده می شد. در برنامه تفریحی و رزمی رومی ها شنا کردن گنجانده شده بود. نیرو های نظامی دریایی امروزی نیز شنا کردن را به خوبی می دانند و علاوه بر آن عملیات مختلف همچون غواصی و … را انجام می دهند و به طور کلی با علوم و فنون مربوط به آب و دریا آشنا هستند.

شنا از دیدگاه پزشکی

علم پزشکی از ورزش به عنوان ابزاری برای پیشگیری از ابتلا به بیماری و همچنین درمان برخی از بیماری ها استفاده می نماید. اثرات مفید فعالیت های ورزشی بر دستگاه های مختلف بدن با انجام تحقیقات متعدد به اثبات رسیده است. از جمله ورزش هایی که می تواند در پزشکی مورد استفاده قرار گیرد، ورزش شنا است. بهترین نتیجه حاصل از تمرینات شنا، بهبود کار دستگاه قلب و عروق و بالا بردن استقامت هوازی می باشد. عضله قلب تقویت می شود و تعداد ضربان آن در حال استراحت کاهش یافته، از بروز بیماری های قلبی جلوگیری می کند. علاوه بر موارد فوق، قدرت عضلات بزرگ بدن افزایش یافته، گروه های بیشتری از ماهیچه های بدن در این فعالیت شرکت می کنند. نتایج حاصل از تمرینات در آب می تواند هم بر روی جسم و هم بر روان انسان تاثیرات بسیار مفیدی برجای بگذارد.

شنا می تواند در مواردی چون: کم کردن وزن، ضعف های عضلانی، کمر درد، برخی از انواع آسم، کسب هماهنگی عصبی و عضلانی، توانبخشی، کم خوابی، بی اشتهایی، کاهش اضطراب و هیجانات روحی، بی قراری ها و افسردگی ها مورد استفاده قرار گیرد و برای سلامتی موثر واقع شود. آب درمانی یا هیدروتراپی کمک می کند تا بیمارانی که قادر نیستند در خشکی به تمرینات لازم بپردازند از آب استفاده نموده، از منافع درمانی آب بهره مند گردند. به طور کلی باید گفت که تاثیرات ورزش در آب بر روی بسیاری از بیماری های جسمانی و روانی بی نظیر و مطالب زیادی در این زمینه نوشته شده است و ورزش در آب نقش ارزنده ای را برای برخی بیماران دارا است.

منبع: رشته تربیت بدنی > گروه تحصیلی علوم ورزشی > شاخه آموزش فنی و حرفه ای

سخن پایانی

ورزش شنا همیشه و همه وقت در ایجاد آرامش در زندگی روزمره انسان و تندستی نقش مهمی را ایفا کرده است. مهم ترین مسئله در اطراف و داخل استخر و حتی سواحل دریا ها، رودخانه ها و … حفظ بهداشت عمومی است که همیشه باید مد نظر استفاده کنندگان قرار داشته باشد.

امیر مطلوبی

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود
5 1 رای
امتیازدهی به مقاله
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
گیف تبلیغاتی2
0
با لایک و کامنت از این مقاله حمایت کنیدx

در خـبـرنـامـه ما عضو شوید

برای دریافت آخرین رویداد ها ایمیل خود را وارد نمایید.